زانو یکی از مهم‌ترین مفاصل بدن است که روزانه فشار زیادی را تحمل می‌کند.
این مفصل از چند ساختار حیاتی مانند استخوان‌ها، رباط‌ها، غضروف‌ها و بورساها (کیسه‌های کوچک پر از مایع) تشکیل شده است.

بورساها نقش بالشتک را دارند و بین استخوان‌ها و تاندون‌ها قرار می‌گیرند تا از اصطکاک جلوگیری کنند.
اما زمانی که این کیسه‌ها ملتهب شوند، حالتی به نام بورسیت زانو (Knee Bursitis) رخ می‌دهد.

بورسیت یکی از شایع‌ترین علل درد و تورم زانو است و خوشبختانه در بیشتر موارد،
با درمان‌های غیرجراحی و ساده می‌توان آن را کنترل کرد.

در این مقاله، درباره علل، علائم، روش‌های تشخیص و مؤثرترین درمان‌های غیرجراحی بورسیت زانو صحبت می‌کنیم.

بورسیت زانو چیست؟

در اطراف مفصل زانو حدود ۱۱ کیسه بورسا وجود دارد.
این کیسه‌ها حاوی مایع سینوویال هستند که باعث لغزندگی بافت‌ها هنگام حرکت می‌شود.

زمانی که یکی از این بورساها دچار التهاب شود، تجمع مایع اضافی در آن باعث
تورم، درد، قرمزی و گرمی در ناحیه زانو می‌شود.

بورسیت معمولاً در اثر فشار مکرر، ضربه مستقیم، یا عفونت ایجاد می‌شود و بسته به محل درگیری، به چند نوع تقسیم می‌گردد.

انواع بورسیت زانو

۱. بورسیت جلوی زانو (Prepatellar Bursitis)

شایع‌ترین نوع بورسیت است و در جلوی استخوان کشکک (پاتلا) ایجاد می‌شود.
به همین دلیل گاهی به آن زانوی خانه‌دار یا زانوی فرش‌کاران می‌گویند،
چون معمولاً در اثر زانو زدن طولانی روی سطوح سخت ایجاد می‌شود.

۲. بورسیت زیر کشکک (Infrapatellar Bursitis)

در ناحیه زیر کشکک اتفاق می‌افتد و بیشتر در ورزشکاران یا کارگرانی که زیاد در حالت زانو خم کار می‌کنند دیده می‌شود.

۳. بورسیت سطح داخلی زانو (Pes Anserine Bursitis)

در قسمت داخلی زانو و پایین مفصل ایجاد می‌شود.
اغلب در افراد چاق، مبتلا به آرتروز یا خانم‌های میان‌سال دیده می‌شود.
این نوع بورسیت معمولاً با درد در سمت داخل زانو همراه است که هنگام بالا رفتن از پله یا دراز کشیدن تشدید می‌شود.

علل بورسیت زانو

دلایل متعددی می‌تواند باعث التهاب بورس زانو شود. مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

1. فشار یا زانو زدن مکرر روی سطح سخت

2. ضربه مستقیم به زانو

3. حرکات تکراری مفصل در ورزش‌هایی مثل فوتبال، والیبال یا دویدن

4. عفونت باکتریایی (به‌ویژه در بورس جلوی زانو)

5. بیماری‌های التهابی مثل نقرس یا آرتریت روماتوئید

6. اضافه وزن و چاقی که باعث افزایش فشار مکانیکی بر زانو می‌شود.

علائم بورسیت زانو

بورسیت معمولاً به‌صورت تدریجی ظاهر می‌شود، اما در مواردی ممکن است به‌صورت ناگهانی پس از یک ضربه ایجاد شود.
علائم اصلی شامل موارد زیر است:

• تورم موضعی واضح روی یا اطراف زانو

• درد هنگام خم کردن یا فشار دادن زانو

• احساس گرما یا قرمزی در ناحیه ملتهب

• سفتی و محدود شدن حرکت زانو

• در موارد عفونی: تب، ترشح چرکی یا درد شدید

تشخیص بورسیت زانو

پزشک با بررسی شرح حال، معاینه فیزیکی و گاهی آزمایش‌های تکمیلی، بورسیت را تشخیص می‌دهد.

روش‌های تشخیص:

1. معاینه بالینی: بررسی محل تورم، دما و درد زانو

2. آسپیراسیون (تخلیه مایع بورس): برای تشخیص عفونت یا نقرس

3. سونوگرافی یا MRI: در موارد مشکوک به بورسیت عمیق یا همراه با آسیب رباطی

درمان غیرجراحی بورسیت زانو

در بیشتر بیماران، بورسیت با درمان‌های ساده و غیرجراحی قابل کنترل است.
هدف درمان کاهش التهاب، تسکین درد و پیشگیری از بازگشت بیماری است.

در ادامه ۵ روش مؤثر درمان غیرجراحی بورسیت زانو را معرفی می‌کنیم 👇

۱. استراحت و پرهیز از فشار

اولین و مهم‌ترین قدم در درمان بورسیت، کاهش فشار مکانیکی بر زانو است.

• از زانو زدن طولانی‌مدت خودداری کنید.

• اگر شغل شما ایجاب می‌کند، از پد یا محافظ زانو استفاده کنید.

• در چند روز اول، حرکات ورزشی یا خم‌کردن زیاد زانو را محدود کنید.

در صورت امکان، پا را کمی بالا نگه دارید تا تورم کاهش یابد.

۲. استفاده از کمپرس سرد و گرم

در مراحل حاد (روزهای اول)، کمپرس سرد باعث کاهش التهاب و تورم می‌شود.
روزانه ۲ تا ۳ مرتبه، به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه یخ را روی محل درد قرار دهید.

پس از فروکش کردن التهاب، استفاده از کمپرس گرم یا حوله گرم به بهبود جریان خون و تسریع ترمیم بافتی کمک می‌کند.

۳. دارودرمانی و تزریق موضعی

داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs)

داروهایی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن یا دیکلوفناک به کاهش درد و التهاب کمک می‌کنند.

در موارد شدیدتر، پزشک ممکن است تزریق کورتیکواستروئید موضعی را برای کنترل التهاب پیشنهاد دهد.
این تزریق‌ها باید توسط پزشک متخصص ارتوپدی یا فیزیوتراپیست انجام شوند.

اگر بورس عفونی باشد، درمان با آنتی‌بیوتیک خوراکی یا تزریقی لازم است.

۴. فیزیوتراپی و تمرینات اصلاحی

پس از کاهش التهاب، مرحله بازتوانی با تمرینات ملایم آغاز می‌شود.
فیزیوتراپیست با استفاده از روش‌های زیر به درمان کمک می‌کند:

• اولتراسوندتراپی: کاهش التهاب عمقی بورس

• لیزر تراپی: تحریک بازسازی بافتی

• تمرینات کششی و تقویتی: برای عضلات چهارسر ران و همسترینگ

• درمان دستی (Manual Therapy): جهت افزایش دامنه حرکتی مفصل

تمرینات مخصوصی برای تقویت عضلات داخلی زانو وجود دارد که فشار روی بورس را کاهش می‌دهند.

۵. استفاده از زانوبند طبی پیشرفته و محافظت مکانیکی

زانوبندهای طبی نقش مهمی در کاهش فشار از روی مفصل زانو و کیسه‌های بورس دارند.
به‌ویژه در بورسیت‌های مکرر یا در بیمارانی که مجبور به فعالیت‌های روزانه هستند.

مزایای زانوبند طبی در بورسیت:

• کاهش تماس مستقیم زانو با زمین یا اجسام سخت

• محدود کردن حرکات دردناک

• بهبود حس پایداری و اعتمادبه‌نفس در حین حرکت

• کاهش تورم و پیشگیری از التهاب مجدد

زانوبندهای پیشرفته نئوپرنی و آتل‌دار ارتومکس به دلیل طراحی ارگونومیک و جنس ضدتعریق،
برای بیماران مبتلا به بورسیت یا آرتروز زانو بسیار مناسب هستند.

درمان‌های خانگی مکمل

علاوه بر روش‌های پزشکی، برخی اقدامات خانگی نیز می‌توانند در تسکین علائم بورسیت مؤثر باشند:

• ماساژ ملایم با روغن‌های ضدالتهاب مانند روغن زیتون یا آرنیکا

• رژیم غذایی ضدالتهاب شامل ماهی‌های چرب، سبزیجات سبز و زردچوبه

• نوشیدن آب کافی برای حفظ مایع مفصلی

• استفاده از بالشتک نرم هنگام نشستن روی زمین

پیشگیری از بورسیت زانو

پیشگیری از بورسیت به‌ویژه در افرادی که فعالیت‌های سنگین یا زانو زدن زیاد دارند، بسیار اهمیت دارد.

نکات پیشگیری:

1. از زانوبند یا پد محافظ هنگام کار یا ورزش استفاده کنید.

2. حرکات ورزشی را به‌آرامی شروع و به تدریج شدت دهید.

3. از نشستن یا زانو زدن طولانی‌مدت پرهیز کنید.

4. در صورت بروز درد یا تورم، سریعاً استراحت کرده و از یخ استفاده کنید.

5. وزن بدن را در محدوده سالم نگه دارید تا فشار اضافی به مفصل وارد نشود.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر هر یک از علائم زیر را مشاهده کردید، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید:

• تورم بزرگ و ناگهانی زانو

• درد شدید هنگام لمس

• تب یا علائم عفونت

• نشت مایع از ناحیه زانو

• تداوم درد بیش از ۷ روز با درمان خانگی

تشخیص و درمان زودهنگام، از تبدیل بورسیت ساده به التهاب مزمن یا عفونی جلوگیری می‌کند.

جمع‌بندی

بورسیت زانو یکی از علل شایع درد و تورم در ناحیه زانو است که در اغلب موارد بدون نیاز به جراحی قابل درمان است.
با رعایت چند اصل ساده مانند استراحت، استفاده از کمپرس سرد و گرم، داروهای ضدالتهاب، فیزیوتراپی و زانوبند طبی پیشرفته،
می‌توان در مدت کوتاهی درد و التهاب را کاهش داد و به زندگی عادی بازگشت.

زانوبندهای طبی پیشرفته ارتومکس (Ortomax) با طراحی علمی و پدهای ضدتعریق،
برای محافظت از مفصل زانو در بیماران مبتلا به بورسیت یا آرتروز انتخابی ایده‌آل هستند.

مشاوره رایگان ارتومکس

اگر از درد یا تورم زانو رنج می‌برید و نمی‌دانید چه نوع زانوبند یا درمانی برایتان مناسب است،
کارشناسان ارتومکس آماده‌اند تا به‌صورت رایگان شما را راهنمایی کنند.